سینما و تغییر مفهوم هنرمند در قرن بیستم
سینما و تغییر مفهوم هنرمند در قرن بیستم

 آنچه ممکن است سینما را از صنعت و سرگرمی به هنر تبدیل کند نه فرش قرمز فلان فستیوال بین المللی است نه ژست ها و لباس پوشیدن های بازیگران شناخته شده بین المللی و داخلی و نه اخبار و حواشی رسانه های زرد شکل گرفته حول زندگی خصوصی و ستاره های بازیگری. سینما در مقام […]

 آنچه ممکن است سینما را از صنعت و سرگرمی به هنر تبدیل کند نه فرش قرمز فلان فستیوال بین المللی است نه ژست ها و لباس پوشیدن های بازیگران شناخته شده بین المللی و داخلی و نه اخبار و حواشی رسانه های زرد شکل گرفته حول زندگی خصوصی و ستاره های بازیگری.

سینما در مقام هنر

 سینما در مقام هنر نه بر محوریت بازیگر بلکه بر اساس نقش و کارکرد و عمق فیلمنامه و کارگردان ساخته می شود. کارگردان خوب بدون بازیگر و سوپر استار هم می تواند [و توانسته] شاهکارهای فراوانی خلق کند. (نمونه اعلا و وطنی آن زنده یاد کیارستمی که بدون رجوع به هیچ ستاره ای هزاران کیلومتر از اکثریت کارگردانان ایرانی جلوتر است) .

سینما به عنوان فن

 بازیگری سینما بیشتر از آنکه هنر باشد یک فن است. درست مثل فوتبالیست حرفه ای.‌ بی شک همه ما نمی توانیم مثل علی نصیریان یا رابرت دنیرو فیلم بازی کنیم، همانطور که نمی توانیم به مانند علی کریمی یا لیونل مسی فوتبال بازی کنیم. اما آیا علی کریمی و مسی را هنرمندان بزرگ قرن خود می شناسیم؟!
در دنیای امروز ما هنر و مفهوم هنرمند دچار تغییر معنایی شده است. تا قبل از اختراع رادیو و تلویزیون و گسترش رسانه های ارتباط جمعی هنرمند شدن یا هنرمند نامیده شدن امری بس دشوار بوده که عده معدودی از عهده آن بر می آمده اند. تا قبل از قرن بیستم مفهوم هنر بیشتر با نبوغ فردی و خلق کردن جهان فکری یا تجسمی جدید در ارتباط بوده است. تا قرن نوزدهم هنرمند به میکل آنژ و حافظ و ونگوکی گفته می شد که با سنگ و کلمات و رنگ ها جادو می کردند و از دل امور آشنا و پیش پا افتاده ای مانند رنگ و سنگ و کاغذ و کلمه ای که هر روز میبینم و در امورات خود استفاده کرده و از کنارشان به سادگی می گذریم، آثار جاودانه ای خلق کرده اند که برای قرون متمادی زیارتگه رندان عالم شده است.

آغاز قرن بیستم و تغییر مفهوم هنرمند

 در قرن بیستم با اختراع سینما و پس از آن تلویزیون مفهوم هنرمند را‌ تغییر داد و برخی از اهالی هنر سعی کردند با استفاده از قدرت سینما اندیشه و نبوغ و تفکر خود را از طریق آن بیان کنند.
بدون شک تاریخ سینما هنرمندان بزرگی را به خود دیده است که نامشان و اثرشان برای همیشه تاریخ هنر جاودان خواهد ماند. اما سینما و به ویژه تلویزیون در زمینه تجاری و کالایی شدن و در نتیجه معنا زدایی از مفهوم هنر و هنرمند نیز نقش مهمی بر عهده داشته است. هنوز بسیاری برای پاسخ به این سوال که سینما هنر است یا صنعت پاسخ کامل و قانع کننده ای ندارند.
 آنچه امروز در مقام تجاوز به مفهوم هنر به وقوع پیوسته این مسئله است که حالا دیگر از بازیگر و کارگردان آثار تجاری و مبتذل گرفته تا مجری تلویزیون خود را هنرمند می دانند و به واسطه شهرت بازیگری در سینمای تجاری و سریال های تلویزیونی، به شهرت ملی و جهانی دست می یابد. چنین اشخاصی پس از مدتی با برچسب ما هنرمندان شروع به فعالیتهای سیاسی و اجتماعی کرده و خواسته یا ناخواسته آسیب های سیاسی و اجتماعی فراوانی به بار می آورد.‌.
  • نویسنده : فرهاد قنبری