ساڵێک پڕ له‌ پیت و به‌ره‌که‌ت
ساڵێک پڕ له‌ پیت و به‌ره‌که‌ت

  نه‌ له‌ وتارێکی وا کورت و نه‌ له‌ باسێکی ئه‌ده‌بی دا شوێنی گرینگی که‌سایه‌تێکی وه‌کو مامۆستا هێمن نایه‌ته‌ ئاراوه‌؛ به‌ڵام ده‌مه‌وێ ساڵی کۆتایی ژیانی ئه‌و زاته‌ به‌رزه‌ بده‌مه‌ به‌ر تیشکی ئاماژه‌یه‌ک.  هه‌مومان ده‌زانین پیره‌ پیاوانی وڵاتی ئێمه‌ ساڵه‌کانی ئاخر و ئۆخری ژیانیان که نه‌فت و که‌له‌لا ده‌بن ،ده‌بێ خزمه‌تیان که‌ین و بۆیان بپاڕێینه‌وه‌ و […]

 

نه‌ له‌ وتارێکی وا کورت و نه‌ له‌ باسێکی ئه‌ده‌بی دا شوێنی گرینگی که‌سایه‌تێکی وه‌کو مامۆستا هێمن نایه‌ته‌ ئاراوه‌؛ به‌ڵام ده‌مه‌وێ ساڵی کۆتایی ژیانی ئه‌و زاته‌ به‌رزه‌ بده‌مه‌ به‌ر تیشکی ئاماژه‌یه‌ک.

 هه‌مومان ده‌زانین پیره‌ پیاوانی وڵاتی ئێمه‌ ساڵه‌کانی ئاخر و ئۆخری ژیانیان که نه‌فت و که‌له‌لا ده‌بن ،ده‌بێ خزمه‌تیان که‌ین و بۆیان بپاڕێینه‌وه‌ و بڵێین خودا روحمیان پێ بکا و زه‌لیل نه‌بن و… به‌ واتایه‌کی ساکارتر یانی ده‌ردی پیری هێنده‌ نه‌چێژن وخودا پاکیان کاته‌وه‌ بمرن.

دوایین ساڵی ته‌مه‌نی

سه‌یر له‌وه‌ دایه‌ دوایین ساڵی ته‌مه‌نی مامۆستا یه‌کێک له‌و ساڵانه‌ بو که‌ ئێستاش و نازانم تا کوێی داهاتوهه‌ر له‌ به‌رهه‌می به‌هره‌مه‌ندین، ئه‌و بنه‌وانه‌ هه‌ر لێی هه‌ڵده‌قوڵێ و پیت و به‌ره‌که‌تی نابڕێته‌وه‌. شک له‌وه‌ دا نیه‌ بواردنی سه‌بکی رۆمانتیک بۆ ریالیزم له‌ شێعر و ئه‌ده‌بیاتی کوردی دا،به‌ره‌و پێش بردنی قۆناغێکی چیرۆکی کوردی، رێ خۆش کردنی رێبازێکی شێعری نوێی کوردی، هێنانی وشه‌ی خۆماڵی و تێکه‌ڵ به‌ ژیانی گوند و وه‌رزێڕی و تۆمار کردنی هه‌زاران وشه‌ی که‌ ئه‌وده‌م له‌ مه‌ترسی له‌ناو چون دابون، چه‌سپاندنی زۆر شێوازی نوێخوازی وه‌کو گرینگی دان به‌ ده‌وری ژن له‌ کۆمه‌ڵ دا ،پێشڕه‌و بون له‌ هه‌ل و مه‌رجی رامیاری، کۆمه‌ڵایه‌تی، فه‌رهه‌نگی و… راگوێستنیان بارستایی و قورسایی زیاتری له‌سه‌ر شانانی مامۆستا هێمن بووه جا هه‌موی ئه‌وانه‌ له‌وێ دا راگرین و دیزه به‌ ده‌رخۆنه‌ی که‌ین؛

بێینه‌ سه‌ر کاکڵی باسه‌که‌مان 

له‌سه‌ره‌تای شه‌سته‌کانی هه‌تاوی له‌ کوردستانی رۆژهه‌ڵات گه‌ڕانی گه‌ردون له‌گه‌ڵ نیازی مه نه‌بو هیوامان له‌گه‌ڵ رۆژی هومێد نالێک بو سه‌رمای حه‌په‌سانێکی ترسێنه‌ر وڵاتی داگرتبو ئاوردان هه‌ر خۆڵه‌مێشی لێ به‌جێ مابو، ده‌ریای بێ به‌ستێن له‌ پۆنگاوی قوڵی خۆی دا راوه‌ستابو، ده‌رو گیرابو، له‌ ورینگه‌ی کوردی وێژی دور که‌وتبوینه‌وه‌ ،مه‌ودای کوردی نوسین و هه‌ستی بزوتنه‌وه‌ گێره‌ی له‌ سه‌ر سه‌ری ده‌گه‌ڕا؛ له‌م ده‌وره‌ حه‌سته‌م و باقه‌ پسێنی خۆیانی کوردی دا عومری هه‌ستیاران ده‌هاڕدرا و هێندێک گێره‌یان له‌ هه‌ولێر ده‌گه‌ڕا، وه‌ک ده‌وری به‌تاڵی فه‌لسه‌فه‌ی لێ هاتبو، گرێ گرێپوچکه‌ درابو، لێژ به‌ره‌و هه‌وراز بو، هه‌وراز نادیار.

یه‌ک ناگا شنه‌ی سروه‌ی مامۆستا له‌ بڵاوگه‌ی سه‌لاحه‌ددین هه‌ڵی کرد و مژی ره‌واند له‌ پارده‌ی هه‌وراز گه‌یشتینه ئاسۆی رونی ده‌ره‌تان ،ئه‌وه‌ی له‌ بیری نه‌ته‌وه‌که‌ی دا چۆقاو و پروکابوگه‌شاوه‌ وده‌رسی که‌وتن ئه‌زمونی پسپۆڕانه‌ی پێ دابون که‌ له‌ زانکۆی سه‌لاحه‌ددینی مامۆستا هێمن دا ئاهێکیان هاته‌وه‌ به‌ر و پشویان دا و بوژانه‌وه‌ و سه‌ریان هه‌ڵداوه‌ و تێهه‌ڵچونه‌وه‌ به‌ڵام به‌ به‌رگ و بارێکی دیکه‌وه‌ هه‌روه‌ک زاتێکی ره‌گه‌کانی گیرابێ و خوێن تێیدا نه‌یه‌و نه‌چێ له‌ پڕێک ره‌گ به‌ ره‌گی بکرێته‌وه‌ له‌ هه‌مو لایه‌که‌وه‌ لافاوی نامه‌ی شادی، شێعر، ئه‌فسانه‌ و هه‌مو بابه‌تێکی ئه‌ده‌بی ده‌وڵه‌مه‌ندی زاره‌کی که‌ وه‌ک گه‌نجینه‌ له‌ قوڵک و ته‌ندوری وێرانه‌ی ده‌رێنی له‌ زانکۆی مامۆستا بو به‌ مه‌ڵۆ و ته‌رمه‌ک و تایه‌ که وته سه‌ریه‌ک. جا وه‌ره‌ و شانی لێ داخه‌ و بیخه‌ چوارچێوه‌ی وه‌رزنامه‌یه‌کی ساوا که‌ سه‌دان گرفت و بیانو و داهاتویه‌کی ته‌ماوی بۆ ده‌نوێنن تا له‌ ئاسۆگێک، زه‌ردوماهێک، شیوێک به‌ ته‌ماڵی هه‌ڵێنن و قرخه‌ی لێ ببڕن.

نه‌ورۆزانه‌ی ساڵی ۶۳

به‌ڵام ئه‌و تیره‌ نیشانه‌ی پێکا بو به‌ پێچه‌وانه‌ی زۆر جاران که‌ عه‌بدولعه‌زیزی داسنی له‌ سه‌یده‌وانی کوردی دابو ئه‌م جاره‌یان تیری ئاوات نیشانه‌ی دڵخوازی ئه‌نگاوتوه و نه‌ورۆزانه‌ی ساڵی ۶۳ش کۆشێک گوڵی گه‌شی به‌شی من و تۆ و ئه‌م و ئه‌وی پێ بو زۆر زو به‌هاروی کورد ئه‌وه‌نیایه‌کی لێ روا که‌ زو که‌وته‌ قه‌ف و گوڵ و ده‌غڵ و داهات و تێشوی پێدا دابه‌شین.

له‌ ماوه‌یه‌کی که‌م خایه‌ن دا نه‌ک کوردی رۆژهه‌ڵات به‌ڵکه‌ له‌ هه‌نده‌رانیش زانکۆی مامۆستا یان کرده‌ روگه‌ و خوێندنه‌وه‌ی سروه و نوسینی بابه‌ت بۆ سروه بو به‌ شه‌وچه‌ره‌ی هه‌مو ماڵیک و مایه‌ی ده‌سگه‌رمی و سه‌رقاڵی زۆربه‌ی ماڵان ؛تا وای لێ هات کوردی نه‌زانین و نه‌نوسین وه‌ک عه‌یب دو عارێک ده‌هاته‌ به‌ر چاو ته‌نانه‌ت مامۆستایه‌کی پسپۆڕ ئه‌گه‌ر کوردی نه‌زانیبا ره‌نگه ئه‌وه‌ی بۆی که‌سری شانێک بایه‌.

سه‌ره‌ڕای هه‌موی ئه‌وانه‌ زانکۆی سه‌لاحه‌ددینی مامۆستا ده‌ستی دا چاپ و بڵاوکردنه‌وه‌ی زنجیره‌ کتێبێک که‌ چاپ و ده‌ست که‌وتنیان بۆ ئێمه‌ مانان به‌ خه‌ونیش له‌ خه‌یاڵ دا نه‌ده‌گونجا چونکه ئه‌مه‌ یه‌که‌م جار بو له‌و به‌شه‌ی کوردستان به‌ ڕاشکاوی و به‌ فه‌رمی بلاڤگه‌یه‌ک یه‌ک دا به‌ دو ئه‌و کتێبانه‌ له‌ چاپ دا که‌ کوردی خوێنه‌ تامه‌زرۆکان ده‌یان ساڵ بو به‌و مه‌گیرانیه‌ سوێیان ده‌هاته‌وه‌ دوا به‌دوای ئه‌وه‌ش  نوسه‌رانی کوردی که‌ له‌و زانکۆیه‌ دا زو خۆیان گرته‌وه‌ یه‌که‌م جار و به‌ره‌ به‌ره‌ به‌رهه‌میان له‌ چاپ ده‌درا و لێره‌ دا ئه‌و بواره‌شمان بوارد که‌ ده‌توانین بنوسین و چاپ که‌ین و…

ساڵێک کار کردن

ساڵێک به‌ رێک خستن و به‌ پلان کار کردن ئه‌وه‌ی سه‌لماند که په‌ل هاویشتن و ره‌گاژۆی   نه‌مامی دروست چه‌قاو گه‌لێک ساڵان به‌هره‌وه‌ری هه‌یه‌ که‌ ره‌نگه‌ بێ کۆتایی بێ. ئه‌مه‌ ته‌نیا سێ بابه‌تی ساڵێک تێکۆشانی بێ وچانی پیری کارامه‌ی کوردستان بو که‌ زۆر بابه‌ت و ورده‌ بابه‌تی دیکه‌ی لێ که‌وته‌وه‌ دیاره‌ ئه‌و هه‌مۆ له‌ وتارێک دا له‌ ته‌ره‌ نادرێ .   

به‌ داخه‌وه‌ ئه‌و ‌ به‌رزه‌ فڕه  دوای ساڵێک و شتێک گه‌وی به‌ین و به‌قای بوارد وشاباڵی      به‌ره‌وهه‌رمان لێدا هه‌مومانی له‌ گه‌شکه‌ی گریان دا نوقمی به‌حری خوێی وخۆێنی فرمێسک کرد. به‌ڵام وه‌کازێکی دا ده‌ست هه‌موان تاماون بوێرنه‌سره‌وبن وئه‌و نه‌مامانه‌ی به شه‌تڵی کردن تا ئێستا به‌خته‌وه‌رانه‌ هه‌زاران وه‌چه‌یان لێ که‌وتۆته‌وه‌ که‌ کارامه‌وکارکرده‌ن وهه‌موشیان خۆیان به‌ قوتابی و به‌رمنه‌تی هه‌تا هه‌تای ئه‌و ده‌زانن.

 

  • نویسنده : نسیم آزمند