ترامپ روی دیگر آمریکا ست؛  مصاحبه با اسفندیار خدایی
 ترامپ روی دیگر آمریکا ست؛  مصاحبه با اسفندیار خدایی

 سیاست های ترامپ موجب افزایش تنشها در خاورمیانه و بی‌اعتمادی متحدان شده است. اما این رویکرد ترامپ، تنها به خاورمیانه محدود نمی‌شود. او با صراحت از بسیاری توافق‌نامه‌های بین‌المللی خارج شده است. آمریکای ترامپ به چه سمتی می‌رود؟ آیا انتخابات ۲۰۲۰ در سرنوشت ترامپ و آمریکا تغییری ایجاد خواهد کرد؟ در این زمینه با اسفندیار […]

 سیاست های ترامپ موجب افزایش تنشها در خاورمیانه و بی‌اعتمادی متحدان شده است. اما این رویکرد ترامپ، تنها به خاورمیانه محدود نمی‌شود. او با صراحت از بسیاری توافق‌نامه‌های بین‌المللی خارج شده است. آمریکای ترامپ به چه سمتی می‌رود؟ آیا انتخابات ۲۰۲۰ در سرنوشت ترامپ و آمریکا تغییری ایجاد خواهد کرد؟ در این زمینه با اسفندیار خدایی ، دکترای مطالعات امریکای دانشگاه تهران گفتگوی زیر را انجام دادیم.

 ریاست جمهوری دونالد ترامپ را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

اگر اوباما یک روی آمریکا را نشان داد، ترامپ روی دیگر را نمایش می‌دهد. اوباما بُعد لیبرال امریکا را نمایندگی می‌کرد و ترامپ بُعد ناسیونال و ملی‌گرای آمریکا را نشان می‌دهد. آنها اگرچه ممکن است هدف مشترک تحقق منافع آمریکا را دنبال کنند، اما روشهای متفاوتی پیش گرفته‌اند، اوباما زبان نرم تعامل با جهان در پیش گرفت اما ترامپ روش سرد و سختی ملی‌گرایی عریان را در پیش گرفته‌. بعبارت دیگر، آنها در عمل، خیلی با هم فرق دارند.

 جنگ تجاری آمریکا با چین چه نتایجی برای اقتصاد آمریکا در پی داشت؟

تمام روئسای‌جمهور آمریکا از سال ۱۹۹۲ به بعد ادبیاتی ضد چینی داشتند ، اما در عمل به دلیل وابستگی اقتصادی، مقابل چین نمانده‌اند. ترامپ قصد داشت فشار های اقتصادی زیادی بر چین وارد کند. اما عملاً در آمار و ارقام تجارت چین با امریکا تفاوت چندانی صورت نگرفته و همچنان این دو کشور بالای ۶۰۰ میلیارد دلار تجارت دارند، البته با وجود کرونا، امسال این رقم کاهش خواهد یافت.

 آیا با روی کار آمدن شخص دیگری در انتخابات پیش روی آمریکا، روابط آمریکا با چین بهبود می‌یابد؟

قطعا با جابجایی قدرت از شخص ملی گرایی چون ترامپ به جو بایدن روابط امریکا با دنیا بهتر می‌شود. گرچه اختلاف منافع آمریکا با چین و سایر کشورها همچنان پا بر جا خواهد بود. مثلاً کسری تجاری آمریکا با چین چالش ریشه‌داری هست و با آمدن شخصی دیگر حل نمی‌شود. فشار های امریکا بر چین باعث نشده که آمریکا از منافعی که از این تجارت می‌برد، دست بکشد در حالی که چین جسارت بیشتری پیدا کرده است ، با روی کار امدن شخصی دیگر در ریاست جمهوری امریکا حداقل در ارتباط ان ها با یک دیگر ادبیات و احساس امینتی که تاجران ، سیاست مداران و افراد کلیدی دارد بیشتر میشود و روابط انها گسترش میابد و این کاهش ارتباطی که بین این دو کشور صورت گرفته بهبود میابد.

 سیاست های دونالد ترامپ در مقابل ایران تا چه حد درست و راهگشا بوده است؟

طرفداران ترامپ خروج امریکا از برجام را به نفع منافع ملی آمریکا و متحدان آمریکا می‌دانند و بر این ادعا هستند که ایران در برجام نفع زیادی می‌برد و باعث می‌شد جسارت بیشتری داشته باشد چنانکه ایران با دلارهای برجامی در سوریه و لبنان داشت اسراییل را محاصره می‌کرد و عربستان را در یمن گرفتار می‌کرد. به عقیده آنها، برجام دست امریکا را می‌بست و نمی‌توانست در چارچوب برجام با تحریم و فشار جلوی ایران را بگیرد. میلیاردها دلار بر اساس برجام وارد ایران می‌شد و پیروزی ایران در منطقه ناشی از سیاست های اوباما در قبال ایران بود .
در مقابل طرفداران برجام بر این ادعا هستند که ترامپ تحت نفوذ اسرائیل و عربستان از برجام خارج شد و این به زیان منافع امریکا بود، طرفداران اوباما معتقدند که خروج از برجام و مقابله با ایران هزینه غیرلازم زیادی برای آمریکا دارد و موجب می‌شود آمریکا همچنان در خاورمیانه گرفتار بماند و نتواند به دنبال منافع کلان خود بخصوص در شرق آسیا و اطراف چین تمرکز کند.

تا چه حد بحران کرونا به اقتصاد آمریکا ضربه زد؟ و آیا جبران پذیر است؟

کرونا اسیب جدی به اقتصاد امریکا وارد کرد، قبل از کرونا پیروزی ترامپ در انتخابات تقریباً قطعی بود. ترامپ دستاوردهای اقتصادی دوران ریاست جمهوری خود را با رئیس‌جمهورهای بزرگ آمریکا مقایسه میکرد. کرونا شاخص های اقتصاد امریکا را کاهش داد و این آسیب جدی به او در انتخابات امسال خواهد زد. میلیون ها شغل از بین رفتند که حتی با از بین رفتن کرونا باز نمیگردند. مدیریت ضعیف ترامپ و اظهارنظرهای غیرکارشناسانه او غیر قابل انکار است.

 شانس پیروزی چه کسی در انتخابات پیش روی آمریکا بیشتر است؟

قبلا تصور می‌شد که شانس پیروزی ترامپ بیشتر است کما اینکه رئیس جمهورهای مستقر در دور دوم اکثراً پیروز شده‌اند. اما کرونا پیش‌بینی‌ها را بهم زد. این احتمال جدی است که جو بایدن پیروز این انتخابات باشد با توجه به اوضاع وخیم اقتصادی و کرونایی امریکا و نارضایتی های مردم امریکا از عملکرد ترامپ. نظرسنجی‌ها از رشد بایدن حکایت دارد. بایدن شخصیت محبوبی نیست. برخلاف اوباما و حتی هیلاری کلینتون. اما با توجه به سوابق او و شرایطی که
سیاستهای ترامپ در چهار سال گذشته موجب شده که دشمنان زیادی داشته باشد. انتخابات فرصتی برای مخالفان ترامپ در داخل و خارج آمریکاست. چین و برخی کشورهای اروپایی و حتی ایران میتوانند در روزهای انتخابات امریکا اقدامات سرنوشت‌سازی انجام دهند مثلا ایران در روزهای انتخابات در شرایطی که مطابق برجام محدودیت تسلیحاتی او برداشته می‌شود می‌تواند با همکاری روسیه، چین و یا اروپا با استارت معامله‌های تسلیحاتی در سرنوشت ترامپ در انتخابات تاثیرگذار باشد و ناکام بودن تصمیم ترامپ در خروج از برجام را نشان دهد.

 آیا ترامپ توانست کره شمالی را مهار و کنترل کند؟

خیر، در حالیکه ترامپ از برجام خارج شده بود و در حال مذاکره با رهبر کره شمالی بود. اما با گذشت زمان متوجه شدیم که مذاکراتش هیچ دستاوردی نداشت. زیرا روش او زور و یکجانبه‌گرایی در مذاکرات است چه با ایران چه با کره شمالی. مذاکره به معنی بده‌و‌بستان یا امتیاز دادن و امتیاز گرفتن است. اما ظاهراً ترامپ علاقه‌ای به امتیاز دادن ندارد.

 کاهش قیمت نفت به سود چه کشوری شد و چه کشوری بیشترین ضرر را کرد؟

قطعاً کاهش قیمت نفت به کشورهای نفت‌خیزی که اقتصادشان مبتنی بر نفت است ضرر بیشتری وارد کرد . اما این کاهش قیمت، برنده‌ای نداشته؛ زیرا وقتی رونقی در بازار نباشد، کشورهای وارد کننده نفت هم اقتصادشان از کار می‌افتد. چین به عنوان بزرگترین واردکننده نفت، نفع چندانی از نفت ۵ دلاری نمی‌برد اما اگر اقتصاد رونق بگیرد ممکن است کشورهای وارد کننده نفت از این وضعیت سود ببرند. در حال حاضر هیچ کشوری برنده این وضعیت نیست. اما یکی از بازنده‌ها آمریکاست، بدلیل هزینه بالای استخراج نفت «شل» شرکتهای آمریکایی مجبور شده‌اند استخراج را متوقف کند و هزاران آمریکایی در بخش نفت، بیکار می‌شوند. دلیلی اینکه ترامپ این روزها عربستان را تهدید می‌کند نیز همین است، او معتقد است که عربستان با عدم کاهش تولید، از پشت به آمریکا خنجر زده و با روسیه همدست شده علیه آمریکا تا به اقتصاد نفتی آمریکا ضربه وارد کند.

 در چهل سال اخیر تا چه حد در مبارزه با آمریکا موفق بودیم؟

مبارزه با امریکا  هدف انقلاب ما نبود. هدف انقلاب ما استقلال، ازادی جمهوری اسلامی و نه شرقی و نه غربی بود. جدال ایدئولوژیک با هر کشوری هزینه های زیادی دارد مخصوصا اگر ان کشور آمریکا باشد. ما برای استقلال باید در مقابل آمریکا و هر تهدید دیگری بمانیم اما این بدان معنا نیست که هدف انقلابمان را در مبارزه با آمریکا خلاصه کنیم، یا اینکه ما رسالت از بین بردن آمریکا را بر دوش بگیریم. این سیاست خارجی منطقی و خردمندانه نیست. اکثر کشور های جهان تسلیم آمریکا نیستند، در حال جنگ با آمریکا هم نیستند. آمریکا در حال افول نسبی است زمانی امریکا ۴۰ درصد اقتصاد دنیا را در اختیار داشت اما اکنون کمتر از ۲۴ درصد اقتصاد دنیا را دارد.

 صلح و مذاکره با آمریکا، خوب است یا بد؟

جنگ یا مذاکره با آمریکا به طور مطلق خوب یا بد نیستند. ولی آنچه به طور مطلق، خوب است، خردمند بودن و سیاست‌ورزی عاقلانه است که گاهی ممکن است مستلزم جنگ باشد و گاهی مستلزم مذاکره یا صلح. ایا در جنگی که با امریکا داریم منافعی هم داریم یا خیر. در این مبارزه چطور می‌توانیم بیشتر ضربه بزنیم و کمتر ضربه بخوریم؟ برخی مدعی هستند مذاکره به معنی تسلیم است. خیر، در مذاکرات برجام ایران و آمریکا، هیچ یک از دو طرف، تسلیم نشدند بلکه دو کشور برای منافع خودشان عاقلانه برخورد کردند. مذاکره‌ای خوب است که با دست پر و هدف مشخص و عاقلانه باشد و کسی که مذاکره می‌کند باید کارتهای کافی در دست داشته باشد.
این مذاکره باید خردمندانه و در عین آمادگی نظامی و بخصوص اقتصادی و حمایت مردمی از داخل، باشد و تمام اینها از ملزومات یک مذاکره خوب است. بدانیم که حتی اگر جنگ کنیم، باید در نهایت، با مذاکره آن را تمام کنیم.
  • نویسنده : سجاد انصاری‌پور