افتتاح بلواری در کرمانشاه به نام سردار یار محمدخان ‌کرمانشاهی
افتتاح بلواری در کرمانشاه به نام سردار یار محمدخان ‌کرمانشاهی

سردار یار محمدخان معروف به یار محمدخان ‌کرمانشاهی, که به او هویت‌های مختلفی نسبت داده شده است از فعالان و شجاعان مشروطه بود. وی در سال ۱۲۵۸ خورشیدی در شهر کرمانشاه چشم به جهان گشود. سردار یار محمدخان فرزند میرزا محمدخان از خان‌های زردلان پشتکوه و بلقیس خانم از طایفه‌ی بالوند است. سردار با مرگ […]

سردار یار محمدخان معروف به یار محمدخان ‌کرمانشاهی, که به او هویت‌های مختلفی نسبت داده شده است از فعالان و شجاعان مشروطه بود.

وی در سال ۱۲۵۸ خورشیدی در شهر کرمانشاه چشم به جهان گشود. سردار یار محمدخان فرزند میرزا محمدخان از خان‌های زردلان پشتکوه و بلقیس خانم از طایفه‌ی بالوند است.

سردار با مرگ پدرش بار تمام سختی‌ها و مسئولیت‌های خانواده، مادر و خواهرش را بر دوش گرفت، بعدها تحت تاثیر شخصیت و کرامات حجت‌السلام آقا محمدمهدی مجتهد کرمانشاهی قرار گرفت و در کنار عده‌ای از آزادیخواهان کرمانشاه، مانند میرزا علی‌خان سرتیپ خانه خراب، حاج‌آقا محمدمهدی و … به فعالیت پرداخت. او در جلسات سری و شبانە مشروطه طلبان کرمانشاه شرکت می‌کرد و در جریان اوضاع آنها قرار می‌گرفت. و بعد از مدتی اقدام به تشکیل کمیته غیرت برای ساماندهی مبارزات کرد.

سردار یار محمدخان در چندین نبرد همراه مشروطه خواهان جنگید

در سال ۱۲۵۸خورشیدی در محاصره تبریز به یاری ستارخان و باقرخان پیوست آن زمان هیچ کدام از شهرهای ایران به یاری تبریز نشتافتند تنها یاری محمدخان کرمانشاهی و همراهان او بودند و تا پایان جنگ تبریز در انجا بودند و تسلیم نشدند.

جنگ دیگر، نبرد(آنا خاتون) بود که در این نبرد از ناحیه‌ی پا زخمی شد اما جنگ به نفع آزادیخواهان پایان یافت.

او پس از سرکوب مستبدان و استقرار مشروطه، به همراه ستارخان و باقرخان و چندین سوار دیگر به تهران آمد. اما پس از استقرار این مشروطه، اختلاف بینش‌های سیاسی باعث پیدا شدن حزب‌های مختلفی شد که مهم‌ترین آن حزب و دموکرات اعتدالیون (اعتدالیون یکی از دو جناح مهم سیاسی دوره مشروطه است) بود که در آن ستارخان به اعتدالیون پیوست و یارمحمدخان کرمانشاهی به دموکرات‌ها نزدیک شد. سپهدار به سمت رئیس الوزرا منصوب شد که او از اعتدالیون بود و از همان اول به کینه‌جویی از یارمحمدخان و حیدرعمواغلو برخاست، از این رو شب اول فروردین۱۲۹۰ش به دستور او بازداشت شد و پس از دوهفته از تهران تبعید شد و می‌خواستند که او را از کرمانشاه به عراق اعزام نمایند که مردم با غیرت کرمانشاه از او حمایت کردند و به هواداری وی برخاستند و او را آزاد کردند و اقامت یارمحمدخان را در کرمانشاه خواستند و دولت ناچار خواستار آنها را پذیرفت.

با ایجاد اختلاف بین آزادیخواهان و دولت مشروطه، مجاهدان همچنان در سنگر مبارزه با حکومت ماندند، سرانجام هنگامی که سپاه فرمانفرما برای سرکوبی مجاهدان از سنندح به سوی کرمانشاه حرکت کرد یارمحمدخان و به دنبال او سالارالدوله نیز از کرمانشاه به طرف سنندج رفتند اما دو سپاه به هم برخورد نکردند و فرمانفرما که به کرمانشاه رسید و دارالحکومه مستقر شد.

یار محمدخان و سالارالدوله سپاهی را فراهم کرده و از سنندج به سوی کرمانشاه حرکت کردند آن روز ساعت حدودا ۱۰ صبح در ۱۳ مهر ۱۲۹۱ هجری شمسی، سردار یار محمدخان‌ کرمانشاهی در زیر سقف پوشیده بازار طلافروشان نزدیک به دارالحکومه کرمانشاه از طریق دریچه هواکش بازار، ترور شد.

هم اکنون مزار او در محوطه انبار نقلیه مرکز بهداشت کرمانشاه در اتاقکی است هیچ تندیسی از او در زادگاهش وجود ندارد و نه میدان و نه خیابانی به اسم او شده است انتظاراتی که امید است به نتیجه برسد زیرا این گمنامی در شان یک سردار بزرگ مشروطه نیست. روز شنبه سیزدهم مهرماه ۱۳۹۸ در پی مراسمی با حضور مسئولین و مردم و فعالان مدنی کرمانشاە از افتتاح بلوار سردار یار محمدخان استقبال شد.

  • نویسنده : کردستان فردا