ضرورت های تغییر و تحول در روابط عمومی ایرانی
ضرورت های تغییر و تحول در روابط عمومی ایرانی

به نظر می رسد «روابط عمومی ایرانی» برای پیشبرد اهداف خود در این دنیای پرشتاب ناشی از دگرگونیهای فناورانه و به منظور برقراری ارتباطات مثبت و هم افزا با شهروندان و شبکه وندان نیازمند بازنگری و ایجاد تحول در ساختار، وظایف، رویکردها، سیاست ها، برنامه ها و استراتژی های ارتباطی، اطلاعاتی، رسانه ای و خدماتی خود است.

⁨اوت ۱۱, ۲۰۱۹⁩ توسط ⁨(دکتر منصور ساعی، عضو هیات علمی پزوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی)⁩

کردستان فردا ـ از تاسیس و فعالیت نهاد روابط عمومی در سازمان های ایران بیش از ۶۷ سال می گذرد.

روابط عمومی به عنوان یک نهاد مدرن و وارداتی طی این مدت، تحولات تاریخی، سیاسی و اجتماعی و اقتصادی و فناورانه گوناگونی را پشت سرگذاشته و تجربه کرده است.

تغییرنظام سیاسی در ۴۰ سال پیش و به تبع آن تحول در گفتمان های سیاسی و اقتصادی و فرهنگی جامعه، تغییرات اجتماعی نظیر نسلی و جوان شدن ساختار جمعیت، تغییرات فرهنگی نظیر افزایش ضریب نفوذ آموزش عالی در جامعه ایران، تحولات رسانه ای و افزایش ضریب نفوذ رسانه های جمعی، اینترنتی، رسانه های اجتماعی و ظهورو توسعه فناوری های نوین ارتباطات و اطلاعات از مهمترین تحولات جامعه ایرانی در چهاردهه گذشته تاکنون بوده است.

 

 

می توان اذعان داشت که بررسی زیسته روابط عمومی ایرانی نشان می دهد که روابط عمومی در ایران بیش ازسایر جوامع، درمعرض تحولات متعدد سریع و متعدد تاریخی، اجتماعی و فناورانه قرار گرفته است.

روابط عمومی ایرانی چگونه با این تحولات روبرو شده است؟

کارکرد و وظایف ارتباطی این نهاد در دوره مدرنیته ایرانی که با ظهور و توسعه سازمان های اجتماعی و صنعتی و اقتصادی مکان مند و زمان مند در اوایل قرن بیستم شروع شد، محدود به مکان و زمان چون یک شهر، کشور و نظایر آن بود.

در این دوره، روابط عمومی ایرانی با تاکید بر رویکرد اطلاع رسانی یکسویه و تبلیغات محوری، سعی در ایجاد یک تصویر مثبت و کسب اعتبار اجتماعی برای سازمان متبوع در میان جامعه هدف خود داشت.

این دوره از روابط عمومی ایرانی را می توان بسیار طولانی دانست که از همان دهه ۱۳۳۰ با تاسیس نخستین واحد روابط عموی در شرکت نفت ایران و انگلیس شروع شده اما هنوز هم این کارکرد روابط عمومی در بسیاری از سازمان های دولتی و خصوصی تداوم دارد.
این در حالی است که جامعه ایرانی حداقل در چهار دهه گذشته تجربه های تاریخی واجتماعی و فناورانه متفاوتی را پشت سرگذاشته که نیازمند بازنگری جدی در رویکردها و سیاست ها و برنامه های ارتباطی روابط عمومی است.

یکی از این تحولات مهم، تغییر گفتمان های سیاسی و اجتماعی گوناگون در جامعه ایرانی است.

این تغییر گفتمان با وقوع انقلاب سال ۱۳۵۷ و شکل گیری نهادهای انتخابی دموکراتیک و اهمیت رای، دیدگاه و نگرش مردم برای سازمان ها و نهادها و بنگاه های مختلف همراه بود.

در چهار دهه گذشته، این تغییر گفتمان ها منجر به تغییر و تحولی محسوسی در رویکردها و سیاست های ارتباطی و رسانه ای روابط عمومی های بخش دولتی و خصوصی نشده است.

مهمترین مولفه مردم مسالاری، ایجاد شفافیت ارتباطی و اطلاعاتی بین سازمان و مردم است. به نظر می رسد سازمان های ما هنوز بر محرمانگی اطلاعات و پنهان سازی اطلاعات از مردم و شهروندان تاکید دارند.

تحول دیگر، تغییرات و دگرگونی نسل های اجتماعی است.

نسل های فعال جامعه ایران به ویژه متولدین سال ۱۳۵۷ به بعد تجربه های متفاوتی از نسل های والدین خود پشت سرگذاشته اند.

این تجربیات شامل تجربه سوادآموزی فراگیر در سطح ملی،مصرف رسانه های گوناگون و تجربه های تحولات گفتمانن های سیاسی متفاوت از سازندگی و اصلاحات گرفته تا مهروزی و تدبیر و امید.

این نسل در عین حال در دوران رشد خود با پدیده جدید چون فناوری های نوین ارتباطات و اطلاعات، اینترنت و رسانه های اجتماعی و… نیز مواجهه شد که تجربه های جدیدی به تجربه های قبلی آنان افزود.

ویژگی مهم رسانه های نوین، نظیر تعاملی بودن و توانایی خلق و توزیع و ویرایش محتوا به آنان قدرت خاصی در برقراری ارتباطات با سازمان ها و نهادها اعطا کرد.

در واقع در دوره فرامدرن،  توسعه سریع فناوری های ارتباطی و اطلاعاتی و خاصیت فرامکانی و فرازمانی آن از یکسو و تحولات اجتماعی و تغییرات نیازها و انتظارات نسلی که با تجربه های نسلی متفاوتی از نسل قبل داشتند و در دنیای فناورانه و « دنیای رسانه ای شده» جامعه پذیر و رشده کرده بودند، سازمان های ایرانی و به تبع آن روابط عمومی ایرانی را با چالش مواجه کرده است.

واکنش روابط عمومی ایرانی نسبت به این دگرگونی های نسلی وتجربیات متفاوت و تحولات فناورانه به نظر می رسد، گرچه سریع  بوده اما بدون یک نگاه راهبردی است.

در واقع گرچه سازمان های مختلف با ایجاد پرتال های سازمانی به روز و با بکارگیری رسانه های اجتمای گوناگون سعی در همراهی با تحولات داشته و دارند اما هنوز تعریف دقیقی از نیازها و انتظارات واقعی کاربران، پروسیومرها و ساکنان جدید دنیای مجازی ندارند و با عینک و رویکرد دنیای افلاین به ارزیابی کابران و کنشگران دینای انلاین می پردازند.

امروزه تجربه مخاطب و مشتری از چگونگی تعامل با محصولات و ابزارها و درگاه ها وسامانه های خدماتی و ارتباطی سازمان اهمیت زیادی دارد.

امروزه مشتری و مخاطب به دنبال سازمان ها و بنگاه ها و کسب وکارهایی می رود که یک ارتباط راهبردی سودمند مبتنی بر رابطه برنده برنده با ایشان تعریف شود و در همه حال با سازمان خود در ارتباط باشد و سازمان پاسخگوی نیازها و انتظارات متنوع ساکنان دنیای آنلاین باشد.

به نظر می رسد «روابط عمومی ایرانی» برای پیشبرد اهداف خود در این دنیای پرشتاب ناشی از دگرگونیهای فناورانه و به منظور برقراری ارتباطات مثبت و هم افزا با شهروندان و شبکه وندان نیازمند بازنگری و ایجاد تحول در ساختار، وظایف، رویکردها، سیاست ها، برنامه ها و استراتژی های ارتباطی، اطلاعاتی، رسانه ای و خدماتی خود است.

  • نویسنده : دکتر منصور ساعی
  • منبع خبر : کافه ارتباطات